در دنیای تجارت بینالملل، آشنایی با اسناد و مدارک گمرکی نقش کلیدی در تسهیل واردات و صادرات دارد. یکی از مهمترین این اسناد، ترخیصیه گمرکی یا همان Delivery Order است. در این مقاله قصد داریم به زبان ساده و بهصورت جامع توضیح دهیم که ترخیصیه گمرکی چیست، چه کاربردی دارد، توسط چه مرجعی صادر میشود و چه نقشی در فرآیند ترخیص کالا از گمرک ایفا میکند.
ترخیصیه گمرکی چیست؟
ترخیصیه گمرکی، سندی رسمی است که توسط شرکت حملونقل (معمولاً کشتیرانی، هواپیمایی یا حملونقل زمینی) صادر میشود و به گیرنده کالا این اجازه را میدهد که محصول وارد شده را از انبار یا گمرک تحویل بگیرد. بدون ارائه این سند، ترخیص کالا از گمرک امکانپذیر نیست.
به زبان سادهتر، ترخیصیه، اجازهنامهای است که نشان میدهد صاحب کالا یا نماینده قانونی او میتواند برای انجام امور گمرکی و دریافت کالا اقدام کند.
اهمیت ترخیصیه در فرآیند ترخیص کالا
ترخیصیه یکی از اولین مدارکی است که در ابتدای فرآیند ترخیص کالا باید ارائه شود. بدون داشتن ترخیصیه:
• دسترسی به کالا در انبار گمرک غیرممکن است.
• مراحل ثبت سفارش و اظهار کالا با تاخیر مواجه میشود.
• احتمال پرداخت هزینههای اضافی مانند دموراژ (جریمه تأخیر در تخلیه کانتینر) افزایش مییابد.
چه زمانی ترخیصیه صادر میشود؟
ترخیصیه معمولاً پس از رسیدن کالا به مقصد و تسویه حساب با شرکت حملونقل صادر میگردد. این سند میتواند به صورت فیزیکی یا دیجیتال (در سامانههای گمرکی مانند EPL) ارائه شود.
صادرکننده ترخیصیه گمرکی کیست؟
ترخیصیه توسط شرکت حملونقل بینالمللی یا نماینده آن صادر میشود. بسته به نوع حمل، صادرکننده ترخیصیه ممکن است یکی از موارد زیر باشد:
• شرکت کشتیرانی در حمل دریایی
• شرکت هواپیمایی در حمل هوایی
• شرکت حملونقل بینالمللی جادهای یا ریلی
مدارک مورد نیاز برای دریافت ترخیصیه
برای دریافت ترخیصیه، معمولاً ارائه مدارک زیر الزامی است:
• قبض رسید بار (BL یا AWB)
• کارت ملی یا معرفینامه رسمی از طرف صاحب کالا
• قبض پرداخت هزینههای حملونقل و دموراژ (در صورت وجود)
• کارت بازرگانی (در موارد تجاری)
تفاوت ترخیصیه با سایر اسناد گمرکی
| سند صادرکننده | کاربرد |
| ترخیصیه شرکت حملونقل | اجازه تحویل کالا |
| قبض انبار انبار گمرک | نشاندهنده ورود کالا به گمرک |
| بارنامه شرکت حملونقل | سند حمل کالا از مبدأ به مقصد |
نکات مهم در خصوص ترخیصیه گمرکی
• ترخیصیه دارای تاریخ اعتبار است؛ پس از انقضای آن، باید مجدداً تمدید شود.
• فقط صاحب کالا یا نماینده رسمی او میتواند ترخیصیه را دریافت کند.
• در برخی از روشهای حمل مثل FCL، بدون ترخیصیه امکان ترخیص وجود ندارد.
جمعبندی
ترخیصیه گمرکی یکی از کلیدیترین مدارک در فرآیند واردات و ترخیص کالا از گمرک است. این سند نشاندهنده مالکیت و مجوز تحویل کالا به گیرنده قانونی آن میباشد. آشنایی با این سند و نحوه دریافت آن برای هر بازرگان یا ترخیصکار امری ضروری است. اگر در مراحل ترخیص کالا با مشکل مواجه شدید یا نیاز به دریافت ترخیصیه داشتید، میتوانید با کارشناسان مجرب ترخیص کالا در مجموعه ما تماس بگیرید.
